جانماز کیفی
سفره امالبنین(س) یکی از سفرههای محبوب و پُرمفهوم در فرهنگ ایرانی–اسلامی است که بسیاری از خانوادهها برای گرفتن حاجت، رفع گرفتاری و آرامش دل آن را انجام می دهند. این سفره معمولاً با نیت خالص، وسایل ساده و تزیینهایی آسان پهن میشود و همین سادگی، رمز تاثیرگذاری آن در باور مردم است. در این مقاله قرار است بهصورت کامل و کاربردی درباره سفره ام البنین ساده، تزیین و چیدمان آن، لوازم مورد نیاز، آداب و نیت سفره، و ایدههایی برای آمادهسازی سفره امالبنین(س) برای حاجت صحبت کنیم.
سفره امالبنین(س) چیست و چرا برای حاجت گرفتن انجام میشود؟
حضرت امالبنین(س) مادر حضرت عباس(ع) معروف به بابالحوائج است. به همین دلیل، بسیاری از مردم اعتقاد دارند که سفرهای به نام ایشان برکت، آرامش و گرهگشایی به همراه دارد.این سفره در شهر های مختلف ایران با نام های مختلفی همچون «سفره مادر حضرت ابوالفضل» یا «بی بی سه شنبه» برگزار میشود.
در باورهای قدیمی مردم، بیبی سهشنبه زنی نیکوکار، خیرخواه و دستگیر شناخته میشده که بنا بر روایتهای شفاهی، در روز سهشنبه به دنیا آمده، سهشنبه ازدواج کرده و در روز سهشنبه نیز از دنیا رفته است.به همین دلیل، در برخی مناطق ایران، سفرههایی که برای حضرت فاطمه زهرا(س) یا حضرت فاطمه امالبنین(س) میانداختند، به نام سفره بیبی سهشنبه هم شناخته میشد. باور عمومی این بود که سهشنبه روزی پرفیض و مناسب برای گرفتن حاجت است؛ به همین خاطر، بسیاری از خانمها سفره امالبنین(س) را مخصوصاً در این روز برگزار میکردند.
حتی امروزه هم در برخی شهرها رسم هست که آش امالبنین(س) را روز سهشنبه میپزند و سفرهاش را همان روز میاندازند. البته این سفره هیچ تجمل و الزام خاصی ندارد و همانطور که بسیاری تأکید میکنند، اصل آن نیت پاک و سادگی سفره است.
لوازم مورد نیاز سفره ام البنین ساده
برای آمادهسازی سفره امالبنین(س)، لازم نیست هزینه زیادی کنید. اکثر وسایل، ساده، در دسترس و کاملاً قابل جایگزین شدن هستند. وسایل رایج سفره عبارتاند از:
- شمع (نماد روشنایی و امید)
- آب یا گلاب (برای پاکی و آرامش)
- تسبیح یا قرآن
- پارچه سفید یا سبز ساده برای زیر سفره
- نام مبارک حضرت امالبنین(س)
خوراکی های رایجی که در سفره ام البنین استفاده می شوند عبارتاند از:
- کاچی
- نان
- پنیر
- سبزی
- ماست
- آجیل مشکلگشا
- خرما
- حلوا
- آش
هرکسی بسته به نذری که دارد، سفره امالبنین(س) را یا قبل از گرفتن حاجت میاندازد یا بعد از برآورده شدن آن. بعضیها سفره را برای نیتشان پهن میکنند و بعضیها هم وقتی به حاجتشان رسیدند، سفره را بهعنوان شکرگزاری برگزار میکنند.
خوراکیهای نذری معمولاً توسط خود صاحب نذر تهیه میشود؛ اما خیلی وقتها هم زنان دیگری که نذر یا حاجتی دارند در آمادهسازی سفره شریک میشوند. هرکس هرچیزی را که نذر کرده آماده میکند و برای گذاشتن در سفره میآورد.
ایده چیدمان سفره امالبنین(س) ساده
برای چیدمان سفره نیازی به طراحی پیچیده نیست؛ اما رعایت چند نکته، سفره را شکیلتر و معنویتر نشان میدهد:
۱. انتخاب پارچه پایین سفره
یک پارچه سفید، کرم یا سبز بسیار ساده بهترین انتخاب است. پارچههای طرحدار معمولاً توجه را از معنویت سفره کم میکنند.
۲. چیدمان وسایل به شکل دایره یا مستطیل
- اگر سفره را روی زمین میچینید، چینش دایرهای فضای بیشتری برای شمع و نذورات ایجاد میکند.
- چیدمان مستطیلی برای سفرههای کوچکتر مناسب است.
۳. یک شمع روشن در مرکز سفره
معمولاً یک شمع روشن در مرکز میگذارند و وسایل دیگر را بهصورت منظم دور تا دور آن میچینند. این کار نماد تمرکز و توجه قلبی است.
۴. اضافهکردن گل و گلاب
گلاب معمولاً برای خوشعطر کردن فضای سفره و ایجاد حس آرامش استفاده میشود و نمادی از پاکی و لطافت در نذر امالبنین(س) است. گلها نیز حس زندگی و صمیمیت به سفره میدهند. بهتر است از گلهای سفید یا صورتی کمرنگ استفاده کنید تا سفره ساده و آرام باقی بماند.
5. قرار دادن قرآن یا تسبیح
قرار دادن قرآن یا تسبیح در سفره، به سفره معنویت و روحانیت بیشتری میدهد.
۶. نوشتن یا قرار دادن نام “امالبنین(س)”
بسیاری از افراد یک پارچه ساده با نام مبارک حضرت امالبنین(س) آماده میکنند و وسط سفره قرار میدهند.
تزیین سفره ام البنین(س)؛ ساده اما با سلیقه
اگرچه اصل سفره سادگی است، اما چند تزیین ساده میتواند آن را زیباتر و چشمنوازتر کند:
- استفاده از سینیهای کوچک فلزی یا مسی
- قرار دادن شمعهای کوتاهتر یا شمعدانهای کوچک
- استفاده از ظرفهای شفاف برای خرما
- گذاشتن یک کاسه کوچک پر از آب و چند گلبرگ
اگر دوست دارید سفرهتان در عین سادگی زیبا باشد، لازم نیست تجملات زیاد داشته باشید؛ همین چند ایده ساده کافی است.
سفره ام البنین برای حاجت؛ چه نیتی لازم است؟
برای برآوردهشدن حاجت، مهمترین بخش سفره نیت و توسل است. معمولاً توصیه میشود قبل از گشودن سفره:
- وضو بگیرید
- نیت کنید
- یک سوره کوچک قرآن بخوانید (مثل یس یا واقعه)
- شمع سفره را روشن کنید
- حاجت را با دل آرام و صادقانه از خدا بخواهید
بسیاری از افراد نذر میکنند که اگر حاجتشان برآورده شد، سفرهای دوباره پهن کرده یا نذری مانند شیرینی، خرما یا حلوا میان دیگران پخش کنند.
آداب سفره ام البنین(س)
آداب این سفره بیشتر بر پایه احترام و نیت پاک است ولی رعایت چند مورد در آن لازم است.
- حلال بودن اسباب و خوراکیهای سفره و پولی که این اسباب و خوراکیها با آن فراهم میشود، همچنین پاکیزگی و مطهر بودن زنان شرکتکننده در پای سفره نذری، از شرایط بنیادی در آداب سفرههای نذری است.
- سفره ام البنین اختصاص به بانوان دارد و مردان نباید در مراسم سفرهاندازی شرکت کنند. خوردن بعضی از خوراکیهای نذری این سفره، مانند کاچی، حلوا، خرما و آش برای مردان و پسربچهها ممنوع است.
از دیگر آدابی که بهتر است در سفره ام البنین(س) رعایت شود عبارتاند از:
- پهنکردن سفره با آرامش و بدون شتاب
- رعایت سادگی و پرهیز از تشریفات اضافی
- روشنکردن شمع با نیت صادقانه
- خواندن دعا، زیارت یا ذکر مختصر
- تقسیم نذری بین خانواده یا نیازمندان
زنان هنگام نیت، حضرت امالبنین(س) را به دستهای بریده حضرت ابوالفضل(ع) قسم میدهند و از ایشان میخواهند که حاجتشان روا شود. در بعضی مناطق ایران نیز پیش از خواندن نماز امالبنین(س)، دو رکعت نماز به نام حضرت ابوالفضل(ع) میخوانند و سپس حاجتخواهی میکنند. بعد از نماز، دعای توسل خوانده میشود و در پایان، صد مرتبه این شعر مخصوص سفره ابوالفضل(ع) زمزمه میشود:
ای ماه بنیهاشم، خورشید لقا عباس
ای نور دل حیدر، شمع شهدا عباس
از رنج و غم و محنت، ما روی به تو آوردیم
دست من محزون گیر، از بهر خدا عباس.
در نهایت چرا و چگونه سفره ام البنین(س) را بیاندازیم؟
اگر بخواهیم همه نکات گفتهشده را خلاصه کنیم، سفره امالبنین(س) قبل از هر چیز یک سفره ساده، معنوی و نیتمحور است. مردم این سفره را به احترام حضرت امالبنین(س) که در فرهنگ ما نماد مهربانی، مادرانگی و گرهگشایی است پهن میکنند و هدف از آن گرفتن حاجت یا شکرگزاری است. دلیل محبوبیت این سفره هم همین حس آرامش و امیدی است که در دل آدمها ایجاد میکند.
برای انداختن این سفره تجملات، هزینه زیاد یا تزیینهای پیچیده لازم نیست. یک پارچه ساده، کمی خوراکی نذری مثل خرما یا حلوا و نیتی خالص کافی است. میتوانید سفره را بهتنهایی آماده کنید یا همراه کسانی که نذری دارند انجام دهید.
پس اگر به دنبال یک راه ساده، آرامبخش و معنوی برای توسل هستید، یا اگر حاجتی دارید و میخواهید آن را به خدا بسپارید، سفره امالبنین(س) میتواند یک انتخاب زیبا و دلنشین باشد. سادگی این سفره، زیبایی و اثر آن را بیشتر میکند؛ و همین سادگی است که باعث شده نسلبهنسل میان خانوادهها باقی بماند.
انواع گیفت های سفره حضرت ام البنین(س)، سفره هایی با طراحی نام ایشان، بیرق های مناسب سفره حضرت ام البنین(س) و… رو میتوانید از فروشگاه یاس نیلی تهیه کنید.